أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )

665

مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )

بيان تقسيم كرهء ارض و آب بنابر قول حكيم مذكور « 1 » و آب و خاك را بر خلاف بطلميوس حكيم تقسيم ؛ و دنياى نو را نيز داخل مقسوم نموده است ، و اجزاى آب را به اين قسم منقسم كرده است ، كه آبى را كه بر تمام دنيا محيط است اوقيانوس نامد ، و شاخى از آن را كه ملكى را از ملكى عليحدّه كند بحر گويد ، و شاخى از بحر را كه در ميان يك ملك ريزد دريا ، و براى شاخهايى خورد نامها به حسب نشان و مكان جدا جدا گفته است ، و اما اجزاى خاك پس آنچه را كه اوقيانوس خود در آن نريزد ، و ملكهاى كلان كلان در آن بوده باشد ، و براى رفتن از ملكى به ملكى راه خشكى بود ، آن را « كونتننت » « 2 » گويد ، به كاف فارسى به واو زده و نون و تاء فوقانيه مفتوحتين و فتح نون به نون زده و تاء فوقانيه ، و آنچه را كه بدون سفر دريا بدان نتوان رسيد آن را جزيره نامد « 3 » ، و زمين باريكى را كه به شكل پل در ميان دو « كونتننت » يا دو جزيره واقع شود به نوعى كه يكى را با ديگرى ملحق سازد آن را « استمس » خواند « 4 » ، بدين صورت

--> ( 1 ) عنوان : در « ب » نيامده است . ( 2 ) « Continent » كه در فارسى قاره نامند . ( 3 ) نامند : « ب » . ( 4 ) خوانند : « ب » .